Edebi Çeviride Söz Sanatlarının Bulunması Tercümeyi Nasıl Etkiler?

Tüm çeviriler, hedef ve kaynak diller hakkında mükemmel bir bilgi birikiminin yanı sıra, bir belgenin çevrildiği kültürel arka plan ve bağlamın anlaşılmasını gerektirir.

Bununla birlikte edebi çeviri söz konusu olduğunda , orijinal metnin öznel yorumu gibi çeşitli kaygılar, bu çeviri sürecini zorlaştırmaktadır. Edebi çeviri sadece metni çevirmenin ötesinde bir çalışmadır. Yaratıcı çeviri, ritm, noktalama işaretleri, söz dizimi, ruh hali ve anlam (veya başka bir deyişle, içerik ve biçim) gibi bir dizi elementin sentezlenmesini içerir.

Yerel sözcükler, dilin farklı kullanım alanlarına bağlı farklılık gösteren kelime anlamları ve söz sanatları edebi çeviriyi zorlaştıran etkenlerden sadece bazılarıdır.

Peki bu etkenler çeviri sürecini ve çevirmeni nasıl etkiler?

İki Dil-İki Kültür

Edebi çeviride, orijinal metnin diyalektik ilişkisini sürdürmek ve çoğaltmak veya kaynak metne benzer şekilde çalışmak olmazsa olmaz kurallardan biridir. Bu zorunluluk başka bir deyişle zorunlu sınırlamalar, edebi çeviri sürecinde önemli zorlukları doğurur.

Kaynak ve hedef diller, farklı kültürel grup ve geçmişe sahip insanlar tarafından konuşulduğunda, edebi metinlere verilen anlamlar, duygular ve tepkiler bazen kaynak metni oluşturan kişi içinde yaratılanlardan tamamen farklı olabilir.

Bir şiir, bir edebi metin içerisinde oldukça sık rastlanan söz sanatları içerisinde onu oluşturan kişinin coğrafyasını, kültürünü yansıttığı için çevirmenin tüm bunlar bağlamında çalışması gerekmektedir.

Dil Bilgisi

Herhangi bir yabancı dil alanında uzman olmak, sadece konuşmak, yazmak ya da sadece anlamak bilmek gibi kavramların çok daha üzerinde bir performans gerektirir. Özellikle bir tercüman olarak bir dilde uzmanlaşılması o dile ve dilin konuşulduğu coğrafyaya tamamıyla hakim olmak demektir.

Edebi çevirilerde üstesinden gelinmesi gereken başlıca konulardan biri de dil bilgisidir. Kaynak edebi metinde, kaynağı oluşturan kişinin dil bilgisine olan hakimiyeti en önemli noktalardan biridir. Aksi taktirde çevirmenin oldukça zorlanacağı bir eser olmaktan öteye geçemez.

Dil bilgisinin kurallara uygun yapılmaması ile birlikte bir de söz sanatlarının kullanılması, atıflar, aforizmalar ile dolu cümleler çevirinin zorluk derecesini fazlasıyla artıran etmenlerdir.

Elbette bu zorluklar aşılabilir ve düzenlenebilir durumlardır. Fakat bunun aşılabilirliği çevirmenin bilgi düzeyi ve deneyimi ile de doğru orantılıdır. Edebi çeviri için profesyonel destek almak isteyenler  Hedef Tercüme linkinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.