Kimler Mütercim Olabilir?

Tercüman olmak isteyen kişiler, yüksek eğitim veren üniversitelerin mütercim tercümanlık bölümlerinde eğitim görmektedir. Her ne kadar mütercimlik ve tercümanlığın sözlüklerdeki karşılığı “çevirmenlik” olarak tanımlansa da, esasında ikisi birbirinden farklı çalışma yöntemleri olan dallardır. Mütercimlik, yazılı metin çevirileri yapanlara; tercümanlık ise sözlü metin çevirmenlerine denilir. Bu hususta her iki dal için de farklı özellikler ve yetenekler gerekmektedir.

Her iki tercüme yönteminin de ön koşulu, birbiri arasında ifade aktarımı yapılacak dillere hakimiyetin olmasıdır. Bu da, çevirmenin en az iki dili ana dili gibi yahut ana diline yakın bir biçimde kullanılmasını gerektirmektedir. İki dile hakimiyetin yanı sıra iki dilin ait olduğu kültürü bilmek, özümsemek ve mümkünse gözlemlemek yine çevirmenlik işi ile uğraşmak isteyenlerin sahip olması gereken donanımlar arasındadır.

Tercümanlık mesleği öncelikle, ilgi alanına girilen dil ile ilgili bir birikim gerektirmektedir. Bu dile ait alt yapının oluşturulmasına paralel olarak anadilin de dil kuralları, dil yapısı iyi bilinmelidir. Diğer insanlara kıyasla dil yeteneğinin olması, tercümanlar için büyük avantaj sağlamaktadır. Bununla ilgili olarak düzgün ve kurallı cümle kurma, hızlı anlayabilme ve aynı hızla ifade edebilme yeteneği gerekmektedir.

Tercümanlar, kaynak metinde yer alan çeşitli bilgileri de anlam kaybına uğratmaksızın açıklayabilmelidir. Tüm bunları yapabilmek için de güçlü bir hafıza, hızlı düşünebilme, kelime dağarcığının geniş olması gibi özelliklerin var olması gerekmektedir. Aynı zamanda, kaynak metin ile ilgili çeşitli araştırmaların yapılması gerekmektedir. Bu doğrultuda, yazılı tercümanlık yamak isteyen kişi, araştırmayı ve sürekli öğrenmeyi bir yaşam biçimi olarak kabullenmelidir.

Dile yatkınlık, iyi ifade edebilme gibi özelliklerin yanı sıra tercümanların gündemi sürekli takip ederek donanımlı bir genel kültür bilgisine sahip olmaları gerekmektedir. Düşünülenin aksine, iki dili bilmek tercümanlık için yeterli değildir. Tercümanlık, disiplinli bir çalışma gerektiren mesleklerden biridir.