Mütercimlerin Eğitiminde Neler Daha Önemlidir?

Pek çok dilde mütercim ile tercümanlık kelimelerinin karşılığı olarak “çevirmen” sözcüğü uygun görülmüştür. Esasında bu yanlış bir kullanım olarak anılmaktadır. Özellikle son yıllarda küreselleşme ile birlikte kurulan yeni dünya düzeni sayesinde akademik birer disiplin olan mütercim tercümanlıkla ilgili şöyle bir nüans mevcuttur; yazılı metin tercümelerini yapan çevirmenlere “mütercim”, sözlü metin çevirileri yapan çevirmenlere ise “tercüman” denilmektedir. Birbirinden farklı olan bu iki kelimenin karşılığı TDK sözlüğünde “çevirmen” olarak yer almıştır.

Mütercim

Mütercim

Tercümanlık işi şüphesiz ki eski çağlara dek uzanmaktadır. Yazının bulunması ile birlikte yazılı metin çevirileri süregelmiştir.
Özellikle yirminci yüzyılın sonlarına doğru önemi iyice anlaşılan mütercim tercümanlık, akademik birer disiplin halini almıştır. Birbiri ile aynı kökten gelen mütercim ve tercümanlık çalışma yöntemlerindeki bir takım farklılıklar, gerektirdiği özellikler nedeniyle birbirinden ayrışmıştır.

Her iki tercümanlık türünde yani hem yazılı metin tercümanlığında hem de sözlü metin tercümanlığında önemli bir başlangıç noktası mevcuttur. Birbiri arasında aktarım yapılacak iki dili çok iyi bilmek ve bu dillere ait kültürleri de yakından tanıyıp, özümsemektir. Çevirmenin öncelikli sahip olması gereken önemli hususlara ek olarak, mütercimlerin yazı diline, dil bilgisine hâkim olması gerekmektedir.

Sanılanın aksine tercümanlık yalnızca iki dili çok iyi bilmekle halledilebilecek bir süreç değildir. Bu noktada aktarımı sağlayacak açık ve net ifadelerin kullanılabilmesi oldukça mühimdir. Bir dilin kültürüne ait bir takım ifadeleri aktarabilecek bir donanım gerektirmektedir. Aynı zamanda mütercimler, yazılı metin çevirisi ile ilgilendiklerinden ötürü kaynak metinlerde yer alan kelime oyunlarını da hedef metne vermelidirler. Bu da hedef dile hakimiyeti gerektirmektedir. Mütercimler, tercümesi yapılacak olan kaynak metin ile ilgili ön hazırlık süreci de gerçekleştirirler. Bu da mütercimlik eğitiminde, araştırmanın ve entelektüel birikimin yer almasını gerektirmektedir.