Sözlü Tercüme Tarihi ve Türleri

simultane tercümeİnsanoğlu var olduğu sürece sürekli olarak birbirleri ile iletişime geçmeye çalışmışlardır. Bu iletişim çabası ise bambaşka bir sektörü ortaya çıkarmıştır. İlk çağlardan beri kullanılan tercüme sektörü bu arayışın bir ürünü olarak ortaya çıkan ve insan hayatı boyunca devam edin bir sektördür. Yazının olmadığı çağlara kadar dayanan tercüme sektörünün ilk örnekleri ise sözlü tercüme olarak adlandırılmıştır. Sözlü tercüme kesin belgeler ile olmasa da bulunan büyük ipuçları ile tarik öncesi devirlere kadar dayanır. Daha sonra ise yazı ile beraber yazılı tercüme türünde de eserler ortaya verilmiştir. Sözlü tercüme ise şuan bile birçok alanda kullanılan tercüme şeklidir. Özelikle uluslararası toplantılarda ve konferanslarda sözlü tercümeden yararlanıyor. Sözlü tercüme ise farklı türlere ayrılıyor. Biraz bu tercüme türlerinden bahsedelim.

Sözlü tercüme türünün belki de en çok profesyonellik isteyen türü simultane tercümedir. Simultane tercüme özel donanımlı bir cam kabinde mikrofon ve kulaklık gibi ekipmanlar kullanılarak yapılan tercümedir.  Simultane tercüme türünde tercüman konuşmacının konuşması sürerken eş zamanlı olarak çeviri yapar. Hal böyle olunca bu türde çalışan tercümanın profesyonel olması gerekir. Çünkü Simultane tercümenin çevirisi oldukça zorludur. Tercüman bir yandan konuşmacıyı dinlerken bir yandan da konuşulanları çevirerek aktarır. Hal böyle olunca iki üç işi birden yapan tercüman epey bir zorlanır. Bu nedenle bu tercüme türünde uzman olmayan kişiler Simultane tercümede çalışamaz. Simultane tercüme türü ise en çok konferanslar da, kongrelerde, toplantılarda, panellerde, eğitim tanıtımlarında ve çok önemli uluslararası toplantılarda kullanılır. Bu denli önemli yerlerde kullanılan tercüme türünün yazımızda da belirttiğimiz gibi uzman bir tercüman tarafından yapılmalıdır. Aksi halde çeviride yapılacak bir yanlış çok daha ciddi sorunlara neden olabilir. Simultane tercüme yapılırken dikkat edilmesi gereken birçok unsurda vardır. Dikkat edilmesi gereken bu unsurlardan biraz bahsedelim.

Simultane Tercümede Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sözlü tercüme türlerinin en önemlisi olan simultane tercüme büyük bir uzmanlık isteyen tercümedir. Bu nedenle ilk dikkat edilmesi gereken kural kesinlikle uzman kişiler tarafından yapılması gerektiğidir. Özellikle uluslararası toplantılar da uzman kişilerin yapmadığı tercümelerde oluşacak hatta çok ciddi sorunlar doğurabilir. Bunun için ilk dikkat edilmesi gereken kural simultane tercümenin uzman tercümanlarla yapılması. İkinci olarak dikkat edilmesi gereken husus ise kullanılan ekipmanlar. Simultane tercümede kullanılan kabin, kulaklık ses aktarım mikrofonu gibi cihazların mutlaka eksiksiz olması gerekir. Aksi halde tercüman çeviriyi tam anlamı ile yapsa bile doğru şekilde aktaramaya bilir. Veya bazı durumlarda hiç aktaramaya bilir. Bu nedenle konuşma başlamadan önce tercümanın tüm ekipmanlarının sorunsuz olduğu uzman kişiler tarafından kontrol edilmeli, eğer bir sorun varsa da kısa sürede çözülmelidir. Tüm bunlardan sonra tercümanında dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır. Özellikle tercümanın diyaloğun bir parçası olması bu gerekliliklerden en önemlisidir. Tercüman diyaloğun bir parçası olduğu zaman konuşmacının sözlerini birebir çeviri yapmakta zorlanmaz. Genel olarak simultane tercümede dikkat edilmesi gereken hususları bu şekilde sıralayabiliriz. Hem tercümanların hem de sempozyumu düzenleyenlerin bu gerekliliklere özen göstermesi hatasız bir tercümenin ortaya çıkmasını sağlar. Tüm bu gereklilikleri ve işleyişinden bahsettikten sonra simultane tercümenin sağladığı avantajlardan da biraz bahsedelim.

Simultane Tercümenin Getirdiği Avantajlar

Simultane tercüme özellikle konferans gibi çoklu katılımcıların bulunduğu alanlarda kullanılır. Böylece hemen her katılımcı için özel bir tercüme yapılmış olur. Buda konferansa katılan tüm katılımcıların konuya tamamen hâkim olmasını sağlar. Bunun yanında anlık dil çevirisi yapılması zaman kayıplarını önleme açısından oldukça önemlidir. Üstelik her katılımcı için ayrı bir tercüman bulunduğundan katılımcılarda sınırlamaya gidilmesine gerek kalmaz. Simultane tercümenin sağladığı avantajlardan da böyle bahsedebiliriz.

Simultane tercümenin yanında sözlü tercümenin önemli birkaç türü daha vardır. Bunlar arasında en önemli türlerden biride Ardıl tercüme. Ardıl tercüme hakkında daha fazla bilgi verelim.

Ardıl Tercüme nedir? Ne Değildir?

ardıl tercümeArdıl tercümeler tercümanlarında direk olarak katıldığı alanlarda yapılır. Ardıl tercümede katılımcılar ile beraber toplantı salonuna giren tercümanların her hangi bir ekipmana ihtiyacı yoktur. Sadece konuşmanın sağlanacağı bir mikrofon yeterlidir. Ardıl tercümede görev yapan tercüman önce konuşmacının sözlerini dinler ardından ise konuşmacı sustuğunda çeviriyi yapar. Ardıl çeviri türünde çok daha fazla dikkat gerekir. Dile hâkim olmayan bir tercüman tarafından gerçekleştirilen ardıl tercüme büyük sorunlara neden olabilir. Bu nedenle alanında uzman dile tamamen hâkim tercümanların kullanılması oldukça önemlidir. Konuşma canlı olarak yapıldığı için konuşma esnasında yaşanacak bir problem tüm toplantıyı olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle özellikle dile hâkim kişilerle çalışılması çok önemlidir.

Sözlü tercüme türleri ve sözlü tercüme tarihi genle olarak bu şekildedir. Yazımızda da bahsettiğimiz gibi bu sözlü tercüme çok derin tarihe sahip be önemli bir tercüme türüdür. Bu nedenle basite alınmalı ve gereken önemin verilmesi gerekir.