Sözlü Tercümelerde Şive Önemli midir?

Sözlü tercüme hizmeti, ülkemizde bulunan hemen her tercüme bürosu tarafından müşterileri ile buluşturulmaktadır. Bu tercüme türü altında yer alan ‘ardıl’ ve ‘simultane’ tercüme, şüphesiz ki tüm yazılı çeviri türlerine oranla daha büyük bir uzmanlık ve deneyim gerektirir. Bunlar, oldukça meşakkatli ve tercüman niteliğinin oldukça önemli olduğu alanlardır. Tercümanın iyi bir dinleyici olması, sürekli pratik ve çözüm odaklı düşünmesi gerekir. Ancak, bahsedilen şey sözlü ifade edilenlerin çevirisi olduğuna göre sizce de tercümanın sahip olması nitelikler ve dikkat etmesi gerekenler yalnızca bunlardan mı ibarettir? Bizce hayır. Şimdi sizlere sözlü çeviride büyük anlam ifade eden şive unsurundan bahsetmek istiyoruz. Sözlü tercüme ile şive arasında nasıl bir bağlantı vardır?

Sözlü tercümede bir tercümanın, konuşmacı/konuşmacıların söylediklerini dikkatle dinlemesi ve kaynak dil ile hedef dil arasındaki aktarımı doğruya en yakın olacak şekilde gerçekleştirmesi şarttır. Ardıl veya simultane fark etmeksizin bu alanı, diğer tüm yazılı çeviri türlerinden ayıran özellik yapılacak olan hataların geri alınma şansının bulunmadığıdır. Özellikle simultane çeviride tercüman, kaynak dil ve hedef dil arasındaki aktarımı zaman aşımını yapmadan gerçekleştirdiği için hata yapma payı neredeyse sıfırdır. Tercümanın hem söylenilen her şeye dikkat kesilmesi, hem hızlı düşünmesi hem de bu düşündüklerini hızlıca ifade etmesi gerekir. Ancak, sözlü çevirilerde belirli iki dili aynı seviyede bilmek ve biraz önce saydığımız niteliklere sahip olmak başlı başına yeterli değildir.

“Şive nedir?” diye soracak olursanız, sizlere “belli bir dilin, bölgesel söyleniş tarzı” cevabını verebiliriz. Ülkemizde herhangi bir kelimenin, Karadeniz Bölgesi’nde ayrı, Ege’de ayrı ifade edilişini örnek kabul edebilirsiniz. Kısacası şive dediğimiz şey, dillerin kullanılış tarzıdır ve bir sözlü tercümanın çevirilerini yaparken bu unsuru göz önünde bulundurması, onun toplumsal kültür aktarımını yaparken sahip olacağı en büyük araçlardan biridir.