Tarihi Belgeler Tercüme Edilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tarihsel kaynaklar en temel düzeyde, yüzlerce yıl öncesini çeşitli kaynaklarla bize sunan geçmişten günümüze uzanan oldukça önemli eserlerdir. Bu kaynaklar çeşitli araçlarla bize sunulur. Örneğin; belge, resim, ses kaydı, kitap, sinema filmi gibi araçlar tarihi ve o tarihte yaşanılanları farklı biçimlerle ele alır.

Söz konusu döneme ait bilgileri ileten her türlü eser kaynak olarak nitelendirilebilir. Bu kaynakların her biri elbette oluşturulan kişiler tarafından farklı dil ve biçimlerde ele alınmışlardır. Bu farklılıkları çözümleyip günümüze aktarmak tarihsel çeviri sayesinde gerçekleşir.

Tarihi belgelerin çevirisi tıbbi tercüme ve benzeri hayati önem taşıyan çeviriler kadar bilginin doğruluğunu koruma hassasiyeti gerektirir. Çünkü yaşanılan tarihi yansıtan birkaç eserin varlığı söz konusu olduğunda, bunların incelenmesi ve birebir aktarılması çevirmenin öncelikli esaslarından biri olmak zorundadır.

Tüm bu önemli hususlar ışığında çevirmenlerin yapması gereken birtakım sorumlulukları vardır.

Tarihi Belge Çevirisinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Her şeyden önce elbette nesnel bir bakış açısı benimsemelidir. Belgeler yansıttığı dönem, tarih ve coğrafi şartları ne derece yansıtıyorsa birebir karşılığında çeviri yapmalıdır.
  • Çevirilen doküman ya da belgenin içeriği hakkında nesnel bir kaynaktan bilgiler edinmeli ve konu hakkında yorumlama becerisini bu bilgilerle desteklemelidir.
  • Yorumlama eylemi, çevirmenin günümüzde kullanılmayan ya da unutulmaya yüz tutmuş bir dilde yazılan eseri anlamlandırması ve hedef dilde okuyanların anlayabileceği cümlelere dökmesi işlemidir. Yorumlama işlemi tamamen nesnel ve kaynak metin ışığında yapılmalıdır.
  • Özellikle belirtilen tarih, isim, mekan ya da olaylar belirtildiği vurguyu koruyarak hedef dile aktarılmalıdır. Aksi taktirde tarihi belge ya da dokümanın vurguladığı mesaj tamamıyla anlaşılmaz bir hal alır.
  • Kaynak dilde uzman sayılabilecek deneyime sahip olunmalıdır. Birçok defa bahsettiğimiz gibi dil bilmek sadece onu konuşmak ya da yazmak değildir. Dili tüm işlevleri ve yerel sözcükleriyle kavramaktır.
  • Eser veya belgeleri dönemin kültürel, siyasi yapısına göre değerlendirmelidir. Aksi taktirde bütün bunlardan bağımsız olan çeviri tam anlamıyla dönemi yansıtamaz.

Sonuç olarak tarihi belgelerin çevirisinde nesnellik esas alınarak yapılan çeviriler doğru nitelikteki çeviriler olarak kabul edilir. Hukuki tercüme, tıbbi tercüme kadar önem arz eden tarihi belgelerin çevirisi konusunda doğru çalışmalar yapabilecek tercümanlarla çalışmak isteyenler hedef tercüme iletişim linkinden profesyonel çeviri desteği alabilirler.

.