Tercümanların Karşılaştığı 4 Sorun

Sözlü çeviri, dil hizmetlerinin temel bileşenlerinden biridir ve tercümanların iletişimi anlama ve kolaylaştırmayı teşvik etmek için karşılaştıkları birçok zorluk vardır. Üzerinde çalışılan proje ne tür bir proje olursa olsun, dilsel ve kültürel zorluklar oldukça fazladır.

Tercüme her ne kadar çeviri ile benzerlikleri olsa da çeviriden çok daha karmaşık ve zordur. Anlık yani eşit zamanlı tercüme söz konusu olduğu için hata riski her an gerçekleşebilir. Ayrıca tercüme için deneyim önemli değildir.

Tercüme yapılan ortamın şartlarından, konuşmacılar ve tercümanın anlık moduna göre bile değişiklik gösterebilir. Bu şartlarda tercümanların karşılaştığı zorlukları inceleyelim;

Yerel Kültürler

Kaynak ve hedef dillerdeki yeterlilik düzeyinin yanı sıra, tercümanların karşılaştığı zorluklardan bir diğeri de, farklı ülkelerin kültürü hakkında yüksek düzeyde bilgi sahibi olmaları gerektiğidir. 

Örneğin tercüman ana dili İspanyolca olan bir konuşmacının tercümesini yaparken, o dile tamamıyla hakim olsa bile, İspanyolca’nın farklı bölgelerden insanlar tarafından nasıl konuşulduğu konusundaki farklılıkları bilmek zorundadır. Konuşmacılar, konuşmaları sırasında genellikle yerel deyimler, argo ve jargon kullanacaklardır, bu yüzden bir tercümanın bunu bilmesi çok önemlidir.

Tercüman, konuşmacıyı dinler, mesajı analiz eder ve o an hedef dilde yeniden oluşturur. Tercümanlar sadece mükemmel dil yeterliliklerine değil, aynı zamanda farklı kültürlere, konuşulan kelimelerin kültürel çağrışımlarına ve dilin farklı bir kültürde nasıl ifade edildiğine dair bilgilere sahip olmalıdır. 

Hazırlık Malzemeleri Eksikliği

Tecrübeli profesyonel tercümanlar normalde konferans materyallerini programdan bir veya iki gün önce gözden geçirirler. Toplantılar sırasında tartışılacak veya ele alınacak şeye kendilerini hazırlamak için bunu yaparak iş stresinin bazılarını ortadan kaldırırlar. 

Konferans ve konuşmacılar hakkında eksik brifing almak ya da hiç almamak tercümanlar için oldukça zor bir duruma neden olabilir. Bu yüzden toplantı konu ve niteliği, yer ve tarih, takım üyeleri hakkında bilgiler almak, tercümanların işini kolaylaştırır.

Konferans ev sahiplerinden gelen hazırlık materyalleri, tercümanların sunulacak veya tartışılacak konulara, kullanılacak terminolojiye ve konuşmacılar hakkında temel bilgilere aşina olmalarını sağlar. Zamanlanmış çalışmalara tam olarak hazırlanmak için gerektiğinde ilave araştırma yapmalarını sağlar.

Teknik Problemler

Tercümanların karşılaştığı belki de en büyük problemlerden biri de konuşmacıyı işitmekte yaşanan zorluklardır. Ardışık, eş zamanlı veya yüz yüze çeviri yaparken özellikle önlem alınmadığı ve kontrol edilmediği taktirde bu tarz sorunlarla sık sık karşılaşılabilir.

Tercüman ekipmanlarının kalitesizliği, yetersiz bir ses sistemi, teknisyenin yetersizliği veya tercümanların dinleme kabinlerinin yanlış konumlandırılması gibi nedenlerden dolayı teknik problemler yaşanabilir. 

Kötü yerleştirilmiş bir yaka mikrofonu ya da giysiler tarafından engellenen bir mikrofon sesi susturabilir ve söylenenleri net bir şekilde duymayı zorlaştırabilir. Bazen konuşmacı mikrofonu eliyle gizler ve karıştırır, sesi bozar ve tercümanlar için kabusa dönüşen anlar yaşanabilir.

Ayrıca, hukuki tercüme için özellikle yaşanmaması gereken durumların başında teknik sorunlar gelir. Konuşmacının duyamadığı, davacı, tanık, yargıç veya avukatı anlayamadığı durumlar, tercümanların yaşamak istemediği fakat teknik sebeplerden kaynaklanan sorunlardır.

Şaka-Alay Gibi Mizah İçerikleri

Tercümanların karşılaştığı en zorlu durumlardan biri de mizahi unsurlar içeren konuşmalardır. Şaka, mizah, alay kültürel anlamlar taşıyabileceği gibi kimi zaman da tamamen bunu yapan kişinin bireysel düşüncelerini ifade eder ve bunu tercüme etmesi oldukça karmaşık ve zordur.

Yorumdaki başarı, tercümanın mizahi çizginin veya şakanın amacını ne kadar iyi anlayacağına da bağlıdır. Toplantı ya da konuşma sırasında liberal bir alay, şaka ve mizah kullanımı varsa daha da zorlaşır. Bir şakayı ya da esprili çizgiyi yorumlarken mesajın bütünlüğünü sağlam tutmak, en deneyimli tercümana bile tam anlamıyla zarar verir ve tercümanların karşılaştığı en büyük zorluklar arasındadır.