Tercüme Sektöründe Aktif ve Pasif Dil Kavramları

Tarihsel süreç içerisinde kendini gitgide geliştiren tercüme sektöründe şüphesiz ki, en büyük gelişim kaynağı tercümanlardır. Evet, sektörde bulunan bürolar yapmış oldukları yatırımlarla gelişime büyük destek olmaktadır; ancak çeviri işinde asıl büyük sorumluluğun tercümanlara düştüğünü düşünürsek söz konusu büyümedeki büyük payın tercümanlarda olduğu anlaşılır. Tercümanların bu noktada eğitim ve deneyim seviyelerinin yanı sıra, bilgi birikimlerini de durmaksızın arttırması son derece önemlidir. Bu bilgi birikimi kapsamına, sektörde kullanılan terimlerin öğrenilmesi de dâhildir. Yani kısaca özetlememiz gerekirse; tercüme sektörünü geliştiren iki unsur vardır. Bunlardan biri büroların yapmış olduğu yatırımlar, diğeri tercümanlardır. Tercümanların var olan sektörü iyileştirebilmesi için ise, öncelikle kendi bildiklerini arttırması gerekir. Bu çerçevede sizlere, çeviri sektöründe kullanılan terimler olarak ‘aktif dil’ ve ‘pasif dil’ kavramlarından söz etmek istiyoruz.

Tercüme sektöründe aktif dil kavramı

Aktif dil terimi, özellikle sözlü çeviri türü için önemlidir. Bunun ne anlama geldiğinden kısaca bahsetmek gerekirse; dünya üzerinde sıklıkla konuşulan dilleri ifade ettiği söylenebilir. Ancak terimin anlamı yalnızca bununla sınırlı değildir. Tercümanların anadili gibi etkin kullandığı dillere de, tercümanın aktif dili denilir. Buradan şu sonucu çıkarmamız mümkündür: Bir birey tercümanlık yapmak istiyorsa, kendi dili haricinde en az bir aktif dile sahip olmalıdır. Tercümanın çevirisini yapabildiği dil anlamını taşıyan ‘aktif dil’ kavramı, çeviri sektörü içerisinde oldukça önemli bir konumdadır.

Tercüme sektöründe pasif dil kavramı

Pasif dili, aktif dilin tam tersi olarak düşünmemiz mümkündür. Aktif dil için “Bir tercümanın üzerinde tam hâkimiyet kurduğu, onu yazılı ve sözlü alanda hatasız olarak kullanabildiği ve çevirisini yapabildiği dil” olarak anlatmıştık değil mi? İşte, pasif dil bunun tam tersi durumunu ifade etmek için kullanılır. Tercüman bir dili biliyor, onu anlıyor ve az da olsa konuşabiliyor; ancak dilin çevirisini yapabilecek kadar bilgi sahibi değildir.

Gelecek yazılarımızda sizlere tercüme sektöründe kullanılan terimlerden bahsetmeye devam edeceğiz. Görüşmek dileğiyle…