Film Tercümesinin 3 Ana Özelliği

Film ve diziler eskiye oranla çağın en popüler kültürel aktivitesi haline geldiler. Teknolojinin hız kesmeyen ilerliyor oluşu bizlere birçok yeni imkanlar ve alışkanlıklar kazandırıyor. Eskiden sadece yerli film ve dizi yapımlarını izleyebiliyorken şimdi tüm dünya yapıtları tek tuş ile karşınıza geliyor.

Bu süreç kült filmlere olan rağbet ve farklı kültürlere olan merakla daha da hızlanarak büyüdü. Peki bütün dünya dillerinde yapılan filmleri bize izleme ve anlama fırsatı sunan anahtar neydi derseniz elbette bunun cevabı tercümedir.

Tercümenin film, dizi ve belgesel gibi alanlarda anahtar bir araç olarak rol oynamasını 3 madde ile açıklayalım.

Altyazı ve Dublaj

Hayatın her alanında oluşan küreselleşme ve bunun sonuçlarından bahsediyoruz. Film ve dizi sektörü gibi alanlarda da gerçekleşen küreselleşme beraberinde tüm dünyaya pazarlanan filmlerin anlaşılırlığı için altyazı ve dublajı ortaya çıkarmıştır.

Dublaj çalışmaları oldukça sıkı bir disiplin ve deneyim gerektiren tercüme çalışmalarından biridir. Kaynak dilde kullanılan ifadeler ve karakterlerin ağızlarının hareketleriyle senkronize olması gereken bir betiği oluşturur. Bu süreçte çevirmenler tercümenin doğruluğu için çevirilen kaynak dildeki argo ve halk konuşmalarını gözlemlemeli ve hedef dile verilmek istenen mesajı içeriğini bozmadan aktarmalıdır.

Dublaj kadar zorlu gereklilikleri olmasa da , altyazı  çevirisinde tercümanın hedef ve kaynak dildeki kelime anlamlarına hakim olmak zorundadır. Kelimelerin kullanım alanları ve yine hedeflenen şekilde, titizlikle mesajın verilmesi altyazı için gerekli ölçütlerden biridir.

Her Ülke İçin Farklı Uygulamalar

Film çevirisi konusunda her ülkenin farklı gereksinimleri vardır. Başlıca çeviri yöntemleri altyazı ve dublaj olup bunlar kültür, coğrafya yani kaynak ve hedef kültürlerin durumuna ve izleyici kitlesine göre değişkenlik gösterir.

Uluslararası gösterilen filmlerin çoğu İngiltere ve ABD gibi ülkelerde üretilen filmlerdir. Bu yüzden ithal edilen filmler nadiren yabancı dilde oldukları için genelde dublaj yerinde altyazı kullanırlar. Örneğin İngiltere’de gösterilen ithal filmlerin çoğu Amerika Birleşik Devletlerin’den geldiği için bu ülkede film tercümesi çok rağbet görmüyor.

İspanyolca, Fransızca, Almanca ve İtalyanca konuşulan ülkelerdeki ithal filmlerde kullanılan yöntem ise dublajdır. Portekiz, Hırvatistan, Yunanistan, İsveç, Norveç ve Hollanda ise altyazı ülkeleridir. Nüfusun çoğunluğu iki dil bildiği için çift dil ile altyazı kullanılır.

Sorun ve Sınırlamalar

Filmler için çeviri zor bir iştir. Altyazılar zaman ve mekan sınırlamalarına uymak zorundadır. İzleyicilere okumaları için zaman tanımak için gösterilebilecek karakter sayısının bir sınırı vardır ve aynı şekilde ekranda görülen ses ve görüntü ile uyumlu olmalıdır. Dublaj yaparken kullanılacak metinler orijinali ile aynı uzunlukta olmalıdır.

Film tercümelerindeki  en zorlayıcı sınırlamalar altyazıdadır. Tercümanlar teknik, politik ve tıp gibi birçok alanda kullanılan terimlerin farkında olmak zorundadır. Birkaç saniyelik diyaloglarda bile izleyicinin bu kısa sürede anlayabileceği doğru ifadeler ile tercüme yapılmalıdır. Bu da genel olarak yaklaşık 30 ile 60 karaktere denk gelmektedir.

Dublaj da aynı şekilde sınırlamalar ve zorluklara tabidir. Oyuncuların karakterleri, o anki hisleri ve dikkate alınması gereken bütün detayları yansıtan bir çalışma olmak zorundadır ve bu da göründüğü kadar kolay olmayan çalışmaların ürünüdür.