Tercüme Yapmanın 5 Zor Yönü

Her meslek çalışanlarının iş hayatlarında yaşadıkları zorluklar vardır gerçeğini hepimiz kabul ediyor ya da etmeye çalışıyoruz elbette. Tercüman olmak, bu sektörde çalışmak sadece iki dil bilmekten çok daha fazlasıdır.

Kültürel ve coğrafik koşulları göz önüne alarak, bir mesajı hedef dile başarılı şekilde iletmek için dil engellerinin üstesinden gelmek özel bir beceri gerektirir. Bu yüzden sektörde başarılı ve profesyonel iş yapmak beraberinde birçok zorluğun üstesinden gelmek gerekliliğini de getirir. Bu zorluklar nelerdir, şimdi inceleyelim;

Sözcüksel-Anlamsal Problemler

Sözcüksel-anlamsal problemler, anlam boşlukları, neolojizmler, bağlamsal eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimelerin çağrıştırdığı anlam farklılıklarını içerir. Bu durumlarda sözlükler, terminoloji sözlükleri ve uzmanlara danışarak çözümler aranır.

Dil Bilgisi Problemi

Dünyada var olan ve aktif olarak konuşulan 7000 dil vardır. Bu dillerin her birinin kökenleri birbirinden farklıdır.  Bu dillerin her biri yapısal, anlamsal, cümle dizimi, birleşik kelimeler gibi  farklı alanlarda birbirinden farklılaşır. Bu da iletişim için oldukça büyük bir engeldir.

Örneğin Arapça‘dan Fransızca‘ya çeviri yapılırken cümle dizimi farklılaşır. Sebebi Arapçanın diziminin sağdan sola olmasıdır. Bunun gibi farklı birçok örneklendirme yapılabilir. Kastedilen bir dili çözümlemek ve anlamlandırmak düşünüldüğü kadar kolay bir eylem değildir.

Retorik Problemler

Retorik problemler, bizim söz sanatı olarak kullandığımız ifadelerin her dil coğrafyasında farklılaşmasıdır. Bunlar cümle içinde kullanılan ironi, karşılaştırma, metafor ve paradoxlar olarak karşımıza çıkar.

Tercüme aşamasında tüm bu kavramların kaynak dilden hedef dile anlamlandırılması için öncelikle çağrıştırdıkları anlamları tanımlamak gerekmektedir. Aksi taktirde mesaj doğru şekilde hedefe iletilemez ve tercüme tamamen başarısızlık ile sonuçlanır. Bu yüzden tercüme için retorik detaylar oldukça büyük önem arz eder.

Lehçeler

Dillerin anlaşılmasını zorlaştıran faktörlerden dil bilgisi, retorik gibi yapısal sebeplerden bahsettik. Bunlara ek olarak tercümeyi zorlaştıran sebeplerden yine en önemlisi lehçelerdir.

Lehçeler belirli bölgelerde veya sosyal gruplarda konuşulan dil biçimleridir. Bu altkümelerin dillerin anlaşılmasını zorlaştırmasının nedeni, aynı dilde farklı popülasyonların tamamen farklı şekilde konuşulmasıdır. Farklı sesler, cümle içinde farklı kullanım alanları gibi.

Tüm bu dil popülasyonunu çözümleyip anlamlandırarak çeviriye aktarmak tercümenin en zor kısımlarından biridir.

 Kültürel Faktörler

Kültürel faktörler, tercümanların karşılaştığı bir diğer zorluklardandır. Farklı kültürlerin dili kullanım şekli de elbetteki kendi arasında değişiklik gösterir. Bunu farklı iki ülkede görebileceğimiz gibi aynı ülke içinde farklı şehirlerde dahi gözlemlememiz mümkündür.

Örneğin bazı jest cümleleri, ya da sizin dilinizde saygı ifade eden cümle kalıpları başka kültürlerde suç ya da saygısızlık anlamına gelebilir.

Bütün bu farklılıkları ayırt edebilmek, çözümleyerek doğru bir çeviri yapabilmek tercüme sektörünün zorlayıcı ve bir o kadar da olmazsa olmaz kriteridir.